SPIRITUEELTJE JUNI 2012

Over de vreugde van de onthechting en de vleugels van de verbeelding

Onlangs zei een vriend me dat hij tijdens niet boeiende vergaderingen er plezier in vond om zijn gedachten te laten verwijlen naar beelden van voorbije trektochten die voortdurend op zijn pc-scherm kwamen als schermbeveiliging. Ieder beeld had een ervaringsverhaal dat hij zo opnieuw beleefde in de vergaderruimte. Het belangrijkste, zo verzekerde hij mij, is van voortdurend te tonen dat je geboeid luistert, bijtijds eens te knikken en een glimlach proberen te onderdrukken.
Het is een uitspraak die we mogelijks herkennen en misschien ook met een glimlach erkennen.
Nu we voor het verlof staan en wat meer in de natuur zullen vertoeven dan tijdens de gebruikelijke werkdagen laten we onze gedachten mee verwijlen met enkele fragmenten uit de ‘vijfde wandeling’ van Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) die o.a. over de vreugde van de onthechting en de kracht van de verbeelding gaan.
‘…plotseling daar beland (eiland Saint-Pierre midden in het meer van Bienne in Zwitserland), alleen en zonder bagage, liet ik mijn boeken en mijn weinige bezittingen overkomen, waarvan ik het genoegen had niets uit te pakken. Alles was goed zoals het was, dat iets eraan te willen verbeteren zou hebben betekend iets er aan te bederven. Het was mij bovenal een genoegen mijn boeken goed ingepakt te laten en in het geheel geen schrijfgerei te hebben…

…hoe interessant is het niet voor eenzame peinzers die zich graag naar hartelust te goed doen aan de bekoorlijkheden van de natuur en er van houden zich te bezinnen in de stilte die door geen ander geluid wordt verstoord dan de roep van de adelaars, het soms even onderbroken gekwetter van enkele vogels en het ruisen van de bergstromen die langs de hellingen naar beneden storten…
Ik reken de twee maanden dat ik er vertoefde tot de gelukkigste tijd van mijn leven, zo gelukkig, dat ik er voor geheel mijn verdere bestaan genoeg zou aan hebben gehad, zonder dat er ook maar één ogenblik in mijn ziel het verlangen zou zijn opgekomen naar een andere toestand. Wat was dat dan voor geluk en waarin bestond de vreugde ervan?

Ik zou het aan alle mensen van nu te raden willen geven aan de hand van beschrijving van het leven dat ik er leidde.
De eerste en voornaamste van de vreugden was het kostelijke far niente, en dat wilde ik in volle heerlijkheid genieten. Al wat ik tijdens mijn verblijf op het eiland deed, bleef eigenlijk beperkt tot de verrukkelijke en noodzakelijke bezigheden van een man die zich heeft overgegeven aan de ledigheid.
…daar, languit liggend in de boot, de ogen naar de hemel gericht, liet ik mij meevoeren en langzaam wegdrijven waarheen het water maar wilde, soms een paar uur achtereen, verzonken in velerlei verwarde maar verrukkelijke dromerijen die, hoewel zij geen vast of duidelijk omlijnd onderwerp hadden, niettemin naar mijn gevoel honderd maal te verkiezen waren boven het zoetste dat ik had gevonden in wat men de genoegens van het leven noemt.
Als ik uit een lange en zoete droom ontwaakte en mijzelf omringd zag door bladergroen, bloemen en vogels en mijn ogen in de verte liet dwalen over de romantische oevers die een uitgestrekte vlakte van klaar en kristalhelder water omzoomden, vereenzelvigde ik al die vriendelijke dingen met mijn droombeelden, en wanneer ik geleidelijk aan weer tot mijzelf kwam en mij bewust werd van wat mij omringde, kon ik niet zeggen waar de scheidslijn lag tussen droom en werkelijkheid: zozeer droeg alles er in gelijke mate toe bij om mij het eenzame en ingekeerde leven dat ik in dit mooie oord leidde dierbaar te maken.

…in ieder geval, niemand zal me kunnen beletten mijzelf elke dag daarheen te begeven op de vleugels der verbeelding en er gedurende enkele uren diezelfde vreugde te smaken, als woonde ik er nog. Het heerlijkste wat ik er zou doen, zou zijn er in alle rust te dromen. En als ik droom dat ik er ben, doe ik dan niet hetzelfde?

Zowat 2000 jaar voor J.J. Rousseau beschrijft Chuang-Tzu, Chinees dichter en taoïstisch filosoof (300 v. Chr.), dezelfde ervaringen in een metafoor.

‘Eens droomde ik dat ik een vlinder was, rondfladderend en tevreden met mijn lot, en onwetend over het feit dat ik Chuang-Tzu was. Plots werd ik wakker en stelde met verbazing vast dat ik Chuang-Tzu was. Ik wist niet meer of ik Chuang-Tzu was die droomde dat ik een vlinder was, of een vlinder die droomde dat hij Chuang-Tzu was…’

 

Bron: ‘Overpeinzingen van een eenzaam wandelaar’ vijfde wandeling, J.J.Rousseau (wordt als hoogtepunt in de franse proza beschouwd).  ‘Oosterse filosofie – een inleiding’ U. Libbrecht, pag 94.

Rik

Wil je de spirueeltjes van de voorbije maanden lezen, klik op de desbetreffende maanden en geniet ervan !

- spiritueeltje mei 2012 (transitie)
- spiritueeltje februari 2012 (een dagelijkse gedachte)
- spiritueeltje januari 2012 (een slotwoord bij het begin van een nieuw jaar)
- spiritueeltje december 2011 (omtrent positiever leren werken met de leegte)
- spiritueeltje november 2011 (omtrent poëzie)
- spiritueeltje juni 2011 (omtrent wandelen en de kracht van onthechting)
- spiritueeltje mei 2011 (omtrent limieten en nederigheid)
- spiritueeltje april 2011 (omtrent sfeer of ... hoe geef je kleur aan je organisatie ?)
- spiritueeltje maart 2011 (omtrent toeval dat geen toeval is, over flow, over Woe Wei,... deel 3 - slot)
- spiritueeltje februari 2011
(omtrent toeval dat geen toeval is, over flow, over Woe Wei,... deel 2)
- spiritueeltje januari 2011 (omtrent toeval dat geen toeval is, over flow, over Woe Wei,... deel 1)
- spiritueeltje juni 2010
(omtrent dankbaarheid)
- spiritueeltje mei 2010
(gemeenschapsvorming op natuurlijke wijze)
- spiritueeltje april 2010 (dienstverlening in andere culturen)
- spiritueeltje februari 2010
(autisme)
- spiritueeltje januari 2010
(video verbondenheid)
- spiritueeltje december 2009
(teveel is minder dan genoeg)
- spiritueeltje november 2009
(competenties)
- spiritueeltje oktober 2009
(deugd en menslievendheid)
- spiritueeltje september 2009
(sterven en leven)
- spiritueeltje juni 2009
(spiritualiteit)
- spiritueeltje mei 2009
(geluk)
- spiritueeltje april 2009
(stilte)