SPIRITUEELTJE OKTOBER 2012

Omtrent demotie en remotie

Psychiater Dirk De Wachter maakt in een interview de link tussen de onrustwekkende groei van psychische problemen en onze speedbootmaatschappij.
Vanuit zijn beroepservaring stelt hij vast hoe steeds meer mensen werkonbekwaam worden omdat ze het niet volhouden. Hij beschrijft in een metafoor hoe we met zijn allen in een speedboot zitten, altijd maar sneller, opgestuwd door de wereldeconomie.
'Vooraan in de boot zitten de succesvollen in de zon, omringd door schoonheden, een glas champagne in de hand. Onderaan in de boot zitten mensen te werken om de snelheid te houden. Maar er vallen steeds meer mensen uit de boot. Gelukkig zijn wij een humane samenleving, en dus zijn er ook reddingsboten die meevaren. We laten de mensen niet langer verdrinken. Daar zitten de psychiaters en de hulpverleners, die met kleine motoren en roerspanen proberen te volgen.
Als het lukt slagen ze er zelfs af en toe in een drenkeling weer naar de speedboot te krijgen. Maar steeds minder, want we hebben maar een klein motortje en onze reddingsboot wordt steeds voller en voller.
Het kan immers niet anders, er is geen alternatief voor het grote consumptieverhaal en de speedboot.'

Of toch? In het boek 'Remotie. Een stap terug is een stap vooruit' beschrijven de auteurs hoe demotie en remotie een oplossing kunnen zijn voor de stijgende aantal burn-outs en hoe werknemers langer op productieve wijze aan het werk kunnen blijven en zo o.a. een oplossing zijn voor de betaalbaarheid van de pensioenen. De kracht van het boek bestaat vooral uit de veertien getuigenissen van bekende Belgen over hun vrijwillige of gedwongen carrièrewending.

Wie werkt in de social-profitsector heeft sowieso meestal een vlakke loopbaan en is het uitbouwen van een carrièreloopbaan niet onmiddellijk aan de orde. Daarentegen zijn werknemers in de profitsector meestal wel blij met promotie. De kern van het boek gaat erover dat een stapje terugzetten, waar je ook werkt, blijkbaar een gegeven is waar we vaak niet weten mee om te gaan.
Demotie, is zuiver gesteld, het omgekeerde van promotie. Je zet, gedwongen of vrijwillig, een stap terug in de hiërarchie van de organisatie. Dat je alleen maar van een succesvol leven kan spreken als je carrière per definitie altijd stijgend is, is een dominante maatschappelijke opvatting. We krijgen het met de paplepel mee, maar het is niet alleen irreëel, het is gewoon een foute stelling.
Het gangbare idee is dat je moet vooruitgaan om gelukkig te zijn. Voor promotie wordt een fles champagne opengetrokken. Maar als je een stap terug moet of wil zetten, reageert de omgeving daarop met onbegrip.
Nochtans zijn de verschillende getuigenissen in het boek een pleidooi voor remotie.
Remotie staat voor herwaardering in een andere, meestal lagere functie. De kans is groot dat je je nieuwe functie plezanter vindt dan de vorige. Er is meer ruimte en tijd voor partner, (klein)kinderen, zorgbehoevende ouders,… Daarnaast is er ook tijd om eens niet-te-ietsen. Niet-ietsen zoals een dode plank hout, maar juist dat doen dat maatschappelijk als niet- productief wordt aanzien. Het is de regie over je leven nemen, je bepaalt zelf hoe je je tijd wenst in te vullen.
Het struikelblok van afbouw van verantwoordelijkheid is nogal dikwijls het inleveren van financiële inkomsten en de daaraan gekoppelde idee van materialistisch te moeten inleveren. Dit idee blijft hardnekkig standhouden, niettegenstaande we met zijn allen weten dat de reclame ons voortdurend nieuwe behoeften voorschotelt en dat bewuste onthechting welzijnsbevorderend werkt.

Natuurlijk is daar ook de maatschappelijke status. Eigenaardig genoeg zijn het in eerste instantie niet de betrokken werknemers die problemen hebben met een stap achteruit. Uit de getuigenissen in het boek blijkt dat de omgeving meer problemen heeft met demotie dan de werknemers zelf.

De kentering is echter gaande. Hoe langer hoe meer krijgt een organisatie die een competentiegericht en leeftijdsbewust personeelsbeleid voert een personeelploeg waarbij demotie niet het aanschijn krijgt van degradatie, maar veeleer als een vorm van promotie. Dergelijk inzicht vraagt natuurlijk voldoende visie en een positieve kijk op ouder wordende werknemers.
In het taoïsme omschrijft men demotie als een proces waarbij men niet ingaat tegen de natuurlijke aard der dingen. Dit betekent dat je moet stoppen in plaats van de zaken te overdrijven en te weten wanneer men zich geheel moet onthouden van onjuiste activiteiten.
Zoals Lao Tze het zei: 'Als je werk klaar is, trek je dan terug ! Dat is de Hemelse manier.'

Bronnen: Remotie. Een stap terug is een stap vooruit – Tanja Verheyen en Bob Vemeir,
De Morgen Magazine 13.10.12 – interview met psychiater Dirk De Wachter door Yves Desmet

Rik

Wil je de spirueeltjes van de voorbije maanden lezen, klik op de desbetreffende maanden en geniet ervan !

- spiritueeltje juni 2012 (over de vreugde van de onthechting en de vleugels van de verbeelding)
- spiritueeltje mei 2012 (transitie)
- spiritueeltje februari 2012 (een dagelijkse gedachte)
- spiritueeltje januari 2012 (een slotwoord bij het begin van een nieuw jaar)
- spiritueeltje december 2011 (omtrent positiever leren werken met de leegte)
- spiritueeltje november 2011 (omtrent poëzie)
- spiritueeltje juni 2011 (omtrent wandelen en de kracht van onthechting)
- spiritueeltje mei 2011 (omtrent limieten en nederigheid)
- spiritueeltje april 2011 (omtrent sfeer of ... hoe geef je kleur aan je organisatie ?)
- spiritueeltje maart 2011 (omtrent toeval dat geen toeval is, over flow, over Woe Wei,... deel 3 - slot)
- spiritueeltje februari 2011
(omtrent toeval dat geen toeval is, over flow, over Woe Wei,... deel 2)
- spiritueeltje januari 2011 (omtrent toeval dat geen toeval is, over flow, over Woe Wei,... deel 1)
- spiritueeltje juni 2010
(omtrent dankbaarheid)
- spiritueeltje mei 2010
(gemeenschapsvorming op natuurlijke wijze)
- spiritueeltje april 2010 (dienstverlening in andere culturen)
- spiritueeltje februari 2010
(autisme)
- spiritueeltje januari 2010
(video verbondenheid)
- spiritueeltje december 2009
(teveel is minder dan genoeg)
- spiritueeltje november 2009
(competenties)
- spiritueeltje oktober 2009
(deugd en menslievendheid)
- spiritueeltje september 2009
(sterven en leven)
- spiritueeltje juni 2009
(spiritualiteit)
- spiritueeltje mei 2009
(geluk)
- spiritueeltje april 2009
(stilte)